Bu ay sizlerle daha önce kendim için tasarlayıp yaptığım dijital saat projesini paylaşıyorum. Saat devresi sayıcı, tarayıcı ,display , otomatik ayar, osc ve alarm katı olmak üzere 6 kısımdan oluşmaktadır.
Devremizin temel sayım kısmı olan sayıcı katında bir kılıf içerisinde 2 adet BCD sayıcı barındıran 4518 entegresinden saniye, dakika ve saat olmak üzere toplam 3 tane 4518 kullanılmıştır. Devredeki AND kapıları saniyenin ve dakikanın 60 a kadar saymasını saatinde 24 e kadar saymasını sağlamaktadır.
Tarayıcı katında 8 kanal multiplexer-demultiplexer 4051 entegresi sayıcı katından gelen A-B-C-D sinyallerini sırası ile display sürücü kata göndermektedir. 4028 entegreside 4051 ile eşzamanlı çalışarak birinci display bilgisi 4051 ler aracılığı ile tarayıcı kata gönderildiğinde
4028 entegresi de birinci displayi enerjilendirmektedir. Tarayıcı kat osilatörü 40106 entegresi ile sağlanmış 4518 entegresi ile sayma 0 dan 5 e kadar sınırlandırılmıştır. Tarama frekansı ideal olarak her display için 3 milisaniye civarındadır.
Display katında ise 4511 ortak katot 7 segmend decoder entegresi kullanılmıştır. farklı tipte display sürücülerini de datasheet sayfalarını inceledikten sonra kullanabilirsiniz.
Otomatik ayar katında 555 entegresi kullanılmıştır. Bu entegre sayesinde saati ayarlamak için her defasında tuşa tekrar tekrar basmak zorunda kalmıyoruz. Butona bastığımız sürece 555 entegresi ihtiyacımız olan palsleri üretmektedir. Üretilen palsler opto kuplör ile yalıtıldıktan sonra sayıcı katına uygulanmaktadır.
Osilatör ve oto düzeltme katı ise saatimiz için ihtiyacımız olan 1 Hz lik frekansı bizim için sağlamaktadır. Burada ilginç olan, osilatörde meydana gelen sapmalar için her dakika başında 1 hz lik osilatörümüzün osilatörünün sapma kadar durdurulmasıdır. 1 Hz frekansı ve durdurma süresini RC değerlerini değiştirerek ayarlayabilirsiniz. Fakat devrede yüksek doğruluk istiyorsak kesinlikle kristal kullanılan bir osc kullanmak en sağlıklısıdır.
Alarm katında yine devremizin vazgeçilmezlerinden olan 555 entegresi kullanılmıştır. Her saat başında um 66 melodi entegresi 555 ile ayarladığımız zaman kadar bize uyarı vermektedir.
Her ne kadar karmaşık gibi görünsede oldukça kolay bir uygulama devresidir bu devreyi isterseniz dönem ödevi projeniz olarak da kullanabilirsiniz. Tüm bu yapılanları pic mikrodenetleyicilerler 40-50 satır kodla da yapmak elbette mümkün fakat, klasik elektronikle uğraşmanın zevkini kesinlikle alamazsınız.
Bol devreli sağlıklı günler
Zafer AKBAY
