Zaman Gecikmesiyle Açılan (Turn-On) Devresi
Custom Search
Elektronik Devreler > Turn-on / Turn-off zamanlayıcılar
Zaman gecikmesi ile çalışan ( TURN ON ) devrenin açıklanması:
Zaman gecikmesi ile çalışan devrelerde sistem, start aldıktan belirli bir süre sonra çalışır. Yukarıda bir turn on devre şeması gösterilmiştir.
Devreye enerji verildikten sonra C1 kondansatörü 100 K değerindeki potansiyometre üzerinden şarj olmaya başlar. C1 şarj oldukça üstündeki voltaj da yükselir. Bu voltaj R1 R2 gerilim bölücü dirençleri üstünden Q1’in bazına aktarılır. Voltaj belirli bir seviyeye ulaşınca (yaklaşık 0.8 Volt) Q1 iletime geçer ve bir süre sonra doyuma ulaşır. Bu esnada kollektörden geçen akım röleyi çalıştırıp kontaklarının kapanmasını sağlar. Böylece kontaklara bağlı cihaz da belli bir zaman gecikmesi ile çalıştırılmış olur. Röle bobinine paralel bağlı diyot, bobin üzerinde oluşacak EMK yı engelleyerek Q1 transistörünün arızalanmasını önler. Devrede gecikme süresi potansiyometre ile sağlanır. B botonu reset butonu olup devreyi ilk çalışma konumuna getirir.
Devre bu haliyle amplifikatörler için hoparlör koruma devresi olarak kullanılabilir. Bunun için hoparlör ucu röle kontakları üzerinden dolaştırmak yeterlidir. Gecikme olarak da yaklaşık 3 saniye hoparlörü korumak için yeterli olacaktır.
Zaman Gecikmesiyle Kapanan (Turn-Off) Devresi
Zaman gecikmesi ile kapanan ( TURN OFF ) devrenin açıklanması:
Bu tür devreler , sisteme elektrik verildiğinde , kontrol ettiği cihazı hemen çalıştıran ve bir müddet sonra cihazı durduran devrelerdir. Böyle bir turn off devre şeması yukarıda verilmiştir.
B1 butonuna basıldığında C1 anında şarj olur ve uçlarındaki 12V gerilim R1 ve P gerilim bölücüleri üzerinden Q1 in bazına uygulanır. Bu voltaj ile doyuma gelen transistör, kollektörü üzerindeki röleyi enerjiler. Röle kontaklarına bağlı olan cihaz hemen çalışır. Elimizi B1 butonundan çektiğimiz anda 12V ile şarjlı kondansatör. R1 ,P ve transistör üstünden deşarj olur. Voltaj belli bir seviyenin altına düştüğünde transistör kesime gider ve rölenin enerjisini keserek cihazı durdurur.